Jak rozwijać kreatywność u dzieci

29 maja 2019 | 1 komentarz

Współczesny styl życia, mimo swoich wielu zalet, może utrudnić małemu dziecku odnalezienie swojego twórczego potencjału. Dzięki postępowi i znacznej poprawie ogólnych warunków życia, coraz rzadziej musimy sięgać po kreatywne rozwiązania w codziennym życiu.

W tym artykule dowiesz się:

  • Czym jest kreatywność i skąd się bierze.
  • Jak wspierać i rozwijać kreatywność u dzieci.

Naukowcy w prowadzonych od lat 80 badaniach zaobserwowali, że kolejne pokolenia dzieci mają coraz mniejsze umiejętności kreatywnego myślenia. Trudno się z tym nie zgodzić. Twórcza zabawa zastępowana jest gotowymi rozwiązaniami prosto ze sklepowych półek.

Tam gdzie nasze pokolenie kombinowało jak stworzyć strój kosmonauty lub willę dla lalki za pomocą kartonów i sznurka, współczesne dzieci dostają gotowe zabawki, odpowiadające na wszystkie ich potrzeby. Wyobraźnia dziecka spada na dalszy plan, a wrodzona ciekawość i potrzeba odkrywania nie mają się jak wykazać. Analogicznie, uporządkowany tryb dnia, niweluje szansę na spontaniczność, przygodę i eksperymenty.

Infografika: czym jest kreatywność.
Dziewczynka z dorysowanymi słuchawkami.

Czym jest kreatywność i skąd się bierze?

Kreatywność pomaga w rozwiązywaniu problemów, radzeniu sobie ze zmianą i ograniczeniami. Wpływa na jakość życia i poczucie szczęścia. Jest połączeniem wyobraźni, zdobytego doświadczenia i wiedzy, postawy nastawionej na rozwiązywanie zadań oraz zdolności nieszablonowego myślenia. Dzieci mają niezwykłe predyspozycje do wszystkich tych elementów. Otwarte na świat, nienauczone jeszcze schematycznych zachowań, chętniej niż dorośli, pozwalają sobie na odkrywanie nowatorskich rozwiązań i pomysłów.

Kiedy mówimy o kreatywności często myślimy o artystycznych zawodach. Niesłusznie. Wynikiem kreatywności, czyli umiejętności tworzenia, mogą być innowacyjne pomysły, które przydadzą się nie tylko artyście, ale również naukowcowi, dziennikarzowi, biznesmenowi, czy psychologowi.

Jak wspierać i rozwijać kreatywność u dzieci?

Każde dziecko ma w sobie gen kreatywności. Umiejętność ta zanika wraz z dorastaniem, ale jako rodzice możemy wesprzeć nasze pociechy w pielęgnowaniu tego pięknego daru. Artyści i projektanci Endo, dla których kreatywność to codzienne wyzwanie i zabawa podzielili się z nami kilkoma pomysłami jak to zrobić.

“Kochamy zabawę słowem i konwencją. Podczas projektowania nowych kolekcji staramy się przełamywać utarte schematy, aby zaskoczyć, wywołać refleksję i w niekonwencjonalny sposób wyrazić dziecięcą osobowość. Misją Endo jest inspirowanie dzieci i rodziców ubraniami, które pobudzają wyobraźnię i potencjał twórczy dzieci. Aby rozbudzić w dziecku kreatywność nie wystarczy wręczyć mu do ręki blok i kredki. Jako rodzice możemy dać dziecku przykład aktywnie poszukując nietypowych rozwiązań w życiu codziennym.

Zadawaj niebanalne pytania

Rodzice uwielbiają sprawdzać wiedzę swoich dzieci. Pytając “ile jest dwa razy dwa” oczekujemy tylko jednej, właściwej odpowiedzi. Takie pytania nie pobudzają potencjału twórczego dziecka. Zadaj dziecku otwarte pytanie, na które będzie mogło wymyślić wiele rozwiązań, na przykład “Czy można dotknąć tęczy?”

“Twórcze myślenie to nie szukanie jedynej, słusznej odpowiedzi, ale poszukiwanie wielu sposobów na rozwiązanie tego samego problemu. Nie musimy od razu oceniać, który z tych sposobów jest najlepszy. Zamiast tego porozmawiajmy co stanie się gdy użyjemy danego rozwiązania. Każde z nich może okazać się równie dobre.”

Chłopcy na tle z rysunkami i wykresami.
Mama z córką w różowych koszulkach z ananasem.

Łącz, mieszaj, łam zasady

Aby wyrwać zamknięty ze schematów umysł czasem trzeba zrobić coś naprawdę szokującego, a czasem… po prostu założyć do pracy dwie różne skarpetki. Twój maluch może być zszokowany, że jego poważny rodzic ubiera się tak nierozważnie. Zrozumie również, że zastaną rzeczywistość możemy kształtować według swoich potrzeb i ogranicza nas wyłącznie nasza wyobraźnia. Możemy używać przedmiotów w zupełnie nowy sposób niż ich pierwotne zastosowanie.

“Kreatywne myślenie pozwala na wyciągnięcie doświadczenia z jednej dziedziny i zastosowania jej w zupełnie nowym środowisku. Aby pomóc swojemu dziecku wyjść poza wyuczone schematy możemy poprosić je na przykład, aby wymyśliło 10 nietypowych zastosowań dla kubła na śmieci.”

Pozwól sobie na błędy

Dla najmłodszych dzieci to właśnie rodzic jest wyznacznikiem tego jak powinno się zachowywać. Jeśli nigdy nie pozwalamy sobie na błędy i zawsze postępujemy według sprawdzonych rozwiązań, jest duża szansa, że nasze dziecko nie będzie miało treningu pozwalającego na kreatywne myślenie. Aby śmiało wypowiadać swoje pomysły trzeba mieć poczucie, że nie będą one narażone na krytykę. Pokaż dziecku, że mylenie się jest naturalnym procesem myślenia i wszystkim się to zdarza. Pozwól sobie na eksperymenty i błędy w towarzystwie dziecka, pokazując mu jednocześnie, że nie są one takie straszne i prowadzą do wypracowania lepszych rozwiązań.

“Kreatywność to wypadkowa wyobraźni, wiedzy i chęci rozwiązania danego problemu. Jednak bez sprzyjających warunków zewnętrznych nawet najbardziej kreatywne dziecko nie będzie mogło rozwinąć swojego potencjału. Dziecko musi wiedzieć, że nawet najbardziej zwariowane pomysły spotkają się z naszym szacunkiem i zainteresowaniem.”

Chłopiec z paletą do mieszania farb z malunkiem w tle.
Dziewczynka ubrana na kolorowo rysująca tęczę.

Nie poprawiaj

Jako rodzice chcemy, aby nasz maluch odniósł sukces i dlatego w dobrej wierze poprawiamy go i nieustannie doradzamy. Badania pokazują jednak, że dzieci są mniej kreatywne jeśli narzuca im się lepsze rozwiązanie.

“Zamiast poprawiać zadajmy pytanie – A jak jeszcze inaczej można rozwiązać ten problem? lub Jak jeszcze można narysować dinozaura?”

Pochwała nudy

Nuda to przyjaciel kreatywności. Jeśli dziecko nie będzie miało co ze sobą zrobić, jego umysł zacznie poszukiwać rozrywki w bardziej niekonwencjonalny sposób. Czas wolny od zajęć i obowiązków pobudza twórczość. Podczas swobodnej zabawy lub nudzenia się mózg może “odetchnąć” i przeorganizować zebrane wcześniej informacje dochodząc do nowych wniosków.

“Nie organizujmy dzieciom całego dnia i nie podsuwajmy gotowych zabawek lub tabletów gdy zaczną narzekać na brak zajęć. Sfrustrowany malec w końcu sam uruchomi wyobraźnię i wymyśli dla siebie zabawę.”

Szukajcie mądrych inspiracji

Kreatywni ludzie to ludzie ciekawi. Szukają inspiracji w świecie przyrody oraz w różnych dziedzinach sztuki i nauki. Zadbaj, aby Twoje dziecko miało styczność ze światem sztuki, muzyki czy technologii. Organizowane przez muzea i różne instytucje warsztaty dla dzieci otworzą im oczy na świat oraz pokażą w jaki sposób myślą wybitni naukowcy i artyści.

“Podczas wizyty w muzeum możecie konsumować sztukę w niestandardowy sposób. Poproś dziecko, aby przez 5 minut postarało się przekonać zwiedzających, że i ono jest częścią oglądanej wystawy.”

Mądry czas przed monitorem

Nie traktujmy nowoczesnej technologii jak wroga. Tablet czy komórka to tylko narzędzia i mogą stać się niezastąpionym instrumentem do rozbudzenia pasji dziecka. Aby wspomóc rozwój dziecka naucz je mądrze używać internetu, np. poprzez oglądanie kanałów, na których starsze dzieci uczą rysunku czy tańca.

“Internet stwarza niedostępną dla wcześniejszych pokoleń możliwość dotarcia do artystów, poznania ich warsztatu i bezpośredniego uczenia się od nich. Pokaż dziecku jak dotrzeć do wartościowych treści oraz jak zastosować zdobytą wiedzę w praktyce.”